Verlichting

Als je begint met mediteren kan ‘verlichting’; een in het Boeddhisme gebruikte term, een doelstelling zijn. Verlichting verwijst naar iemand die ontwaakt is en die de werking van onze geest die ons gevangen houdt in lijden, doorziet. Een verlicht iemand weet ook de weg naar de verandering van deze geest, waardoor dit lijden wordt opgeheven. ‘Verlichting’ wordt vaak voorgesteld als een zeer bijzondere staat van (bewust)zijn; bereikbaar voor slechts enkelen van ons; zelfs vele Boeddhisten denken dat dit voor hen ‘te hoog gegrepen’ is. Daarnaast wordt het vaak voorgesteld als een staat wat je -of volledig wel- of volledig niet- bent. Ik ervaar inmiddels dat het voor iedereen bereikbaar is en dat het in fases verloopt. Ik hoop medereizigers met deze blog een hart onder de riem te kunnen steken, om lekker door te gaan op hun pad en de ‘saboteur’ in jezelf niet te serieus te nemen….

Proces

Er zijn mensen waarbij kennelijk de staat van verlichting ineens en allesomvattend ‘kwam’. (Eckart Tolle is zo iemand) In mijn ervaring is het voor de meesten van ons een proces, waarbij je steeds meer helder krijgt, dat ‘verlichting’ onze natuurlijke staat is. Die steeds minder bedekt wordt door onze continue aanhoudende stroom van gedachten en meningen/oordelen over onszelf en de wereld. Dus om termen van ‘lichtschakelaars’ te spreken; ‘het licht’ wordt niet ineens aangezet, maar het gaat via een dimmer, die op lange termijn steeds meer open gedraaid wordt, met af en toe de noodzakelijke momenten van ogenschijnlijke ‘terugval’. Als je in zo’n terugvalperiode zit, zie je daarvan waarschijnlijk niet het noodzakelijke in, maar als je ze vaak genoeg gehad hebt, ga je ‘de terugval’ steeds makkelijker herkennen en verzet je jezelf er niet meer tegen. Waardoor de terugval steeds minder heftig wordt en steeds sneller overgaat. Juist door er niets meer aan te willen doen….

Stoppen met denken

Toen ik net begon met meditatie, dacht ik dat het vooral ging over ‘stoppen met denken’. Maar je kan niet ‘stoppen met denken’. Je kan leren om ‘het denken’ steeds meer waar te nemen, waardoor het denken langzaamaan rustiger wordt. Maar gedachten blijven komen. En gaan ook weer (sneller) weg als jij je er niet, of zo min mogelijk, mee ‘bemoeit’. Dus is het, in mijn ervaring,  niet de bedoeling om te streven naar ‘stoppen met denken’. Het gaat vooral om de identificatie met  je gedachten los te laten. Je HEBT gedachten, maar je BENT ze niet. Ik ben in de loop der jaren niet heel veel minder gaan denken door meditatie, maar ik doorzie vaak wel eerder de onzin ervan. In een groot aantal gevallen, want soms is denken ook heel nuttig; bijvoorbeeld bij schaken of kruiswoordpuzzels oplossen. Door ‘denken’ structureel waar te nemen, wordt het steeds makkelijker om terug in het hier&nu te komen. En dat is erg handig als ik merk/voel dat ik in doemdenkscenario’s terecht kom. Er is dan een keuze om daar niet in mee te gaan….

Streven naar bijzondere ervaringen

Nadat ik iets beter in staat was gekomen om mijn denken waar te nemen, leefde er in mij toch een idee dat verlichting ging om een heel bijzondere ervaring, waarin je jezelf verbonden voelt met alles wat leeft. Maar gaandeweg kwam ik erachter dat mijn streven naar ‘die ervaring’, eerder beperkend dan bevorderend werkte. Verlichting betreft niet iets wat je (zelfstandig) zou kunnen bereiken, als je maar genoeg je ‘best’ doet. Het is een ervaring die je overkomt en je op één of andere manier gegund wordt. De paradox is echter, dat je daarvoor wel (meestal) stilte/meditatie ‘moet’ opzoeken.  Dus ja; je ‘moet’ oefenen, maar dat is geen ‘garantie’ op verlichting. Omdat die natuurlijke staat er namelijk altijd al is, maar meestal ‘bedekt’ wordt door die identificatie met datgene wat er aan gedachten in ons hoofd opkomt. Er zijn m.i. geen ‘goede’ of ‘slechte’ meditaties. ‘De slechtste’ zouden achteraf misschien wel eens ‘de beste’ kunnen zijn; in die zin dat ze het meeste zelfinzicht hebben opgeleverd.

Niet heel bijzonder, maar wel bijzonder prettig

Ik ben best lang best gefrustreerd geweest over het feit, dat veel mensen allerlei kennelijk prachtige ervaringen hadden tijdens meditatie en dat ik al die tijd eigenlijk alleen maar met mezelf aan het ‘knokken’ was. Ik heb slechts heel zelden het gevoel van eenheid/universele energie. Als ik het al ervaar, voelt het alsof ik over mijn bolletje wordt geaaid en ik een aansporing krijg om door te gaan op dit soms ogenschijnlijke zinloze pad. De ervaring voelt als een enorme vreugde en heerlijke energie; meestal slechts seconden, maar dat gevoel is dan zo intens dat ik er weer een tijdje tegen kan om met die frustrerende andere tijd om te gaan 🙂

Mijn ‘hier & nu zijn’ is ook geen extatische ervaring, maar meestal een heel normaal gevoel; rustig en tevreden, met een ruimer gewaarzijn. Een totale ervaring: mijn gedachten, de wind langs mijn huid, de geluiden om me heen, de enorme ruimte waar ‘ik’ me in bevind, andere mensen, mijn voeten die contact met de grond hebben en dat allemaal tegelijk voelen/ervaren. Niet ‘heel bijzonder,’ maar wel bijzonder prettig 🙂

Iedereen is verlicht….

We zijn allemaal verlicht, alleen de truc is om dat ook zo te ervaren. We ervaren het, als we (even) niet meer denken en volledig in het huidige moment kunnen zijn. Dat gebeurt ons allemaal wel eens per ongeluk bij bepaalde (mooie) momenten in ons leven. Onze adem stokt en we zijn volledig in het NU. Direct gaan we erover nadenken of willen we deze momenten ‘vasthouden, waarmee ze direct weer ‘weg’ zijn. En dat kan dan weer heel frustrerend voelen. Het goede nieuws is: als je eenmaal met meditatie begonnen bent, zullen deze momenten alleen maar toe gaan nemen en wordt het steeds makkelijker om weer dat ruimere gewaarzijn te ervaren. Ondanks dat (een deel van) je verstand verwoede pogingen blijft doen om dit te saboteren… Niks van aantrekken; lekker doorgaan. Het komt goed, omdat het namelijk al goed is…

Comments (2)

  1. Het was er ineens vorige week donderdag, fantastisch dat gevoel dat alles goed is en alles is ook mooi en zonder de druk van de tijd. Dit na twee jaar mediteren, we gaan dus gewoon door met het oefenen van de focus in het hier en nu. Het brengt ten eerste rust, maar ik ben blij dat ik een hele dag een glimp heb mogen opvangen van totale overgave en ook fijn om te weten dat dit er altijd en elk moment is, alleen zal dit door steeds meer dingen in het leven te accepteren zoals ze zijn, groeien en bloeien tot wat ik heb meegemaakt.

  2. Hoi Emiel;ik zie nu pas je reactie, sorry daarvoor! Gaaf dat je die ervaring had. Het leuke is dat als ‘je’er niet naar gaat stereven om dat te herhalen, het vanzelf steeds vaker ‘komt’. Veel plezier gewenst!

Pingbacks list